Thứ năm, 19 /10 / 2017
Chào mừng đến với website chè búp tân cương, Trang thông tin trực tuyến

Nghệ thuật thưởng trà Việt có nét độc đáo gì?

Tags: , ,

Từ nửa sau thiên kỷ thứ nhất, người Việt đã bắt đầu trồng chè ở miền đồi núi trung du và châu thổ.  Ngày nay, Việt Nam đã trở thành một trong số những nước có chè ngon nhất thế giới. Người Việt Nam ta cũng có văn hóa uống trà từ lâu. Nghệ thuật thưởng trà ở Việt Nam phản ánh được văn hóa dân tộc, từng bước thưởng trà đều thể hiện nét truyền thống riêng của đất nước ta từ khâu chuẩn bị trà, pha trà, rót trà và tận hưởng hương vị của chén trà Việt Nam.

Nghệ thuật thưởng trà của người Việt được gói lại trong câu: Nhất thủy, nhì trà, tam bôi, tứ bình, ngũ quần anh.

Đọc thêm: Những điều ít biết về văn hóa trà Việt

Nhất thủy ( Nước chè): Chè thích hợp với nước tinh khiết, nước pha trà ngon nhất là nước đọng trên lá sen, hay nước mưa hứng từ tàu cau, nước hứng được phải đem đun bằng ấm đất trên bếp lò. Bếp lò phải dùng than đốt, vì nó không bốc mùi như củi khô, hay các loại dầu. Đun vừa đủ sôi: Với các loại trà xanh thì đun sôi sủi tăm, còn với trà tẩm hương (trà sen, trà nhài, trà cúc,…) thì đun sôi đầu nhang. Nếu không đủ sôi thì trà không phai, nếu sôi quá thì trà lại nồng, các cụ gọi là “cháy” trà.

Nhì trà ( chọn chè):Ở Việt Nam, người dân hay uống chè tươi, chè nụ, chè xanh; ngày nay thì có chè khô được sử dụng nhiều. Chè tươi được đem rửa sạch,sau đó vò thật kỹ để lá chè dập nát, còn cọng thì bẻ gãy và tước ra. Nước đun mới sôi rồi cho chè vào, sau đó đun tiếp trong khoảng 15 phút, thấy chè ngấm là đem ra uống được… Uống chè tươi thể hiện tính cộng đồng của văn hóa làng xã Việt Nam, chè tươi không phân biệt chức tước, địa vị, tất cả đều có thể quây quần bên nhau thưởng trà, khác hẳn cách uống trà tàu độc ẩm, song ẩm hay quần ẩm của người Hán. Ngoài chè tươi, ông cha ta còn uống chè khô, tại các nơi trồng chè nổi tiếng như Thái Nguyên, Phú Thọ có “chè mộc”, “chè sao suốt” hoặc “chè móc câu”. Gọi là “chè sao suốt” vì lá chè sau khi hái, được sao bằng tay trong chảo lớn với ngọn lửa liên tục, vừa phải không to quá, không nhỏ quá.  Gọi “chè móc câu” vì cánh chè sau khi hái, được sao bằng tay trong chảo lớn với ngọn lửa liên tục, vừa phải không to quá, không nhỏ quá. Gọi “ chè móc câu” vì cánh chè sau khi sao xong sẽ quăn lại giống hình cái móc câu. Gọi là “chè mộc” bởi vì loại chè không ướp hương hoa,…

Nhì trà

Tam bôi ( chén trà) và tứ bình ( ấm trà) : Chén trà thường dùng chén cỡ hột mít hay mắt trâu, bình trà thì có bình chuyên và bình tống. Trước khi pha trà thì dùng nước sôi để tráng chén và bình, tưới nước lên bình trà, rồi đổ nước ấm lên các chén trà để làm nóng và sạch. Cho trà vào ấm phải vừa đủ lượng ( cho ít quá thì nhạt, còn cho nhiều quá thì đắng chát). Rót nước pha trà vừa ngập mặt trà rồi đổ đi để “ rửa trà”: Tử tam trà nhị( rượu đến chén thứ ba mới bắt đầu ngấm, trà đến nước thứ hai mới ngon). Sau đó rót nước gần đầy bình và đậy nắp, rồi rót thêm lên nắp bình một ít nước nóng để giữ được hương trà. Đợi  1- 2 phút để trà chín và rót ra để thưởng thức.

Tam bôi, tứ bình

Ngũ quần anh ( Người thưởng trà) : Bạn trà khó tìm hơn bạn rượu, có được bạn trà là có được người hiểu mình, là tri kỷ. Rót trà ra mời bạn cũng cần lưu ý. Nếu có chén tống( là chén to nhất) thì rót ra chén tống trước rồi chia ra các chén quân. Còn nếu không có chén tống, rót thẳng vào chén quân thì rót lần lượt ít một vào từng chén, rồi xoay vòng rót ngược lại. Như thế, các chén trà đều đậm đà như nhau. Khi rót thì hơi thấp tay một chút cho dòng nước chảy vào chén. Tất cả các giai đoạn thưởng trà từ chọn nước, chọn trà, pha trà và rót trà đều phản ánh văn hóa truyền thống và tinh hoa dân tộc Việt Nam, được gìn giữ hàng ngàn năm nay.

Nghệ thuật thưởng trà: Ngũ quần anh

Rượu ngâm nga, trà liền tay: mời trà thì mời từ người lớn tuổi nhất, cũng giống như mời ăn uống bình thường. Trà rót từ chén của người lớn tuổi nhất, chè rót ra phải uống ngay khi còn nóng. Tay nâng ly trà, nhấp từng ngụm nhỏ, thưởng thức trà bằng tất cả tâm hồn, bằng những cảm xúc, giác quan, mắt nhìn, mũi ngửi, tai nghe, lưỡi liếm, tay cầm. hương vị tra truyền thống đọng lại ở cổ sau khi uống  cũng như văn hóa dân tộc mãi còn đọn lại trong mỗi con người Việt Nam.

Facebook Comments