Trà đá vỉa hè – nét văn hóa bình dân của người Hà Nội

Thẻ:,

Nếu bạn là một người Hà Nội, hoặc bạn đã sống ở mảnh đất này một thời gian đủ dài để hiểu Hà Nội, thì bạn có biết một hình ảnh rất thân thuộc, hiện diện  trên khắp phố phường, từ những khu phố tấp nập tới những trung tâm thương mại sang trọng, những nhà hàng, quán cà phê đắt tiền… cho tới tận hang cùng ngõ hẻm của Hà Nội không? Đó chính là TRÀ ĐÁ VỈA HÈ

Nếu bạn từng lang thang trên những con phố Hà Nội, bạn từng trải qua quãng đời sinh viên trên mảnh đất Thăng Long – Hà Nội ngàn năm tuổi này thì TRÀ ĐÁ VỈA HÈ không hề xa lạ, thậm chí là rất quen thuộc nhưng lại không dễ để nhận ra. Bởi “nó “ quá bình dị, thôn dã, một nét văn hóa làng quê Việt còn sót lại và đang sống mạnh mẽ trong lòng thành phố.

Cũng chẳng rõ trà đá ra đời từ năm nào, nhưng theo truyền miệng thì trà đá vỉa hè  có xuất xứ từ Sài Gòn.(???)

Ở Hà Nội một thời, bước ra khỏi nhà, buông chân ra phố đã thấy xốn xang trà đá. Khắp các con phố hay vào sâu các ngõ nhỏ đâu đâu cũng bắt gặp trà đá. Chỉ cần phích nước, một bình trà, một vài chiếc ghế, nụ cười tươi tắn của chủ quán cùng dăm ba câu chuyện, bất kỳ nơi đâu có trà đá đi qua, nơi đó cuộc sống như vui vẻ và thi vị hơn. Không cầu kỳ trong cách pha chế, không kén chọn khách uống, trà đá vỉa hè thân thiện, bình dị mà giản đơn đến không ngờ.

 

trà đá vỉa hè  xuất hiện từ sáng sớm đến tận đêm khuya. Buổi sáng, trên đĩa bánh cuốn Thanh Trì còn nghi ngút khói, ly trà đá trong xanh cho một ngày làm việc tỉnh táo. Trưa đến, sau bữa cơm, dân văn phòng không kể trai gái, già trẻ bao giờ cũng phải rủ nhau ngồi tếu táo cùng ly trà đá, kẹo lạc. Rồi sau giờ tan tầm hay tối đến, trong những cuộc hẹn gặp bạn bè, ly trà đá mộc mạc với đĩa hạt tí tách cho tình cảm thêm gần gũi hơn.

  • Góc vỉa hè và khoảng trời

Vỉa hè phải rộng, thoáng, “view” đẹp, nằm ở vị trí đắc đạo, gần trung tâm, thuận tiện cho việc ngắm đường, ngắm người, xe cộ đi lại. Không cần biển hiệu, cũng chẳng cần bàn, trà đá Nhà Hát Lớn, Nhà Thờ, Trần Nguyên Hãn, My Way… cứ thế đi vào lòng giới trẻ Hà Thành một cách rất tự nhiên.

“Tiện nghi” chỉ là những miếng xốp được cắt ra làm ghế hoặc bàn, sang là sự xuất  hiện của những chiếc ghế nhựa. Thế nhưng, thực khách của họ thì chẳng thiếu những người đi xe xịn, đời cao, từ xe số đến xe ga, thậm chí cả ô tô.

  • Nét văn hóa bình dân

Không phải là thức uống cao sang, không nằm trong danh mục nghệ thuật trà của Việt Nam, tuy vậy trà đá có mặt ở khắp nơi từ nông thôn ra thành thị. Với người Hà Nội, trà đá vỉa hè như một phần không thể thiếu, nó trở thành thói quen thường trực làm nên nét văn hóa bình dân độc đáo.

Đương nhiên, ngồi trà đá, rẻ là một ưu thế. Nhưng quan trọng là phải “buôn” được to. Họ có thể nói chuyện với volume thoải mái, không sợ ai phàn nàn như vào các quán cà phê sang trọng. Và đây là điểm mà các bạn trẻ tâm đắc nhất với các quán trà đá kiểu này.

trà đá vỉa hè cùng bạn bè chém gió

Những quán trà đá vỉa hè trở thành một điểm đến không cần hẹn trước của bất kỳ một lứa tuổi nào. Không cứ gì vỉa hè, hàng rong, trà đá còn len chân có mặt tại rất nhiều quán ăn, thậm chí nhà hàng sang trọng. Người Hà Nội vẫn cầu kỳ trong cách ăn uống, nếp sống, vậy mà không hiểu sao  trà đá vẫn được ưa chuộng đến thế? Người ta tìm đến trà đá như một thói quen, nhấm nháp cái chan chát, rồi ngọt dần trong miệng mát xuống tận ruột, hòa mình trong những câu chuyện “không đầu không cuối”…

Mùa hè, trong cái oi bức, nóng nực của phố xá, đang đi trên đường, tạt vào một quán trà đá vỉa hè ven đường, uống ly trà đá mà mát lòng mát dạ. Sau ngụm nước đầu tiên, vị đắng của trà qua đi, còn lại vị ngọt tê tê nơi đầu lưỡi. Chỉ ngồi lại dăm ba phút, đủ để ngắm phố phường, cũng đủ nghe một vài câu chuyện vui đùa xung quanh. Cuộc sống cứ gấp gáp trôi đi mà trà đá vỉa hè Hà Nội bao năm vẫn thế.

Chẳng có ai ra quán trà đá một mình, trà tam nhưng trà đá chỉ cần có hai người trở lên, chẳng cần nguyên tắc nào cả, bàn công việc, tranh cãi về vấn đề gì đó, ngồi ngắm đường phố, ngắm hồ, và phần nhiều là ngồi tán phét, hóng chuyện. Người ta có thể nghe ở hàng trà đá những câu chuyện “ly kỳ ngoài chính sử” chẳng đáng tin nhưng tính giải trí có khi còn hơn cả các chương trình hài. Từ chuyện vùng vịnh, chuyện giá dầu, chuyện khủng bố, tới chuyện mũ bảo hiểm, chuyện cúm gà, tiêu chảy. Từ chuyện của các anh tiến sĩ, những cậu sinh viên, chuyện đề án, chuyện đề tài tới chuyện của mấy bác xích lô, mấy ả cave…

tại quán trà đá vỉa hè có thể bắt gặp bất cứ ai

Người ta thích trà đá còn vì nó tiện, vì trà đá không câu nệ, không khách sáo, quán cà phê còn chọn khách, café cho sinh viên, café ôm cho mấy bác lao động ngoại tỉnh, café chứng khoán cho những nhà đầu tư, café sang trọng cho các quý tộc lắm tiền. Còn trà đá thì không, chẳng có quán trà đá trứng khoán, không trà đá sinh viên, chẳng ai ôm nhau ở hàng trà đá… Có thể mặc bộ veston hàng triệu, cũng có thể quần đùi, áo phông bạc màu, dép lê rách. Có thể tấp ô tô sang trọng vào ngồi nếu chỗ rộng, cũng chỉ là xe đạp thồ hay đi bộ trên đôi dép tổ ong ngả vàng vì vôi vữa. Chẳng ai bắt khách trà đá phải nói khẽ cười duyên, có thể nói với nhau, những câu có thể là tục, có thể cười hô hố, có khi bò lăn bò càng ra để cười vì câu chuyện vừa nói với nhau.

Mùa hè trà đá lên ngôi, cũng ấm trà rẻ tiền pha đặc quánh đấy, thêm chút nước lọc, rót trà cho loãng dẫn ra vừa miệng từng khách. Vài viên đá cây chặt nhỏ, bây giờ thì còn có đá sạch, đá pha lê chứ trước đây hiếm lắm mới có đá này. Tôi không phải là người hiểu biết về y học phương đông, về thảo mộc, nhưng một ngụm trà đá thực sự làm tan ngay cái nhiệt độ ọi ả mùa hè trong cổ họng.

Mùa đong thì cái thi vị của thưởng trà vỉa hè lại lên ngôi, không vì trời rét mướt, gió hồ thổi lồng lộng, co ro, chẳng sao, ấp một chén trà nóng ran vào đôi bàn tay tím tái vì lạnh, thưởng cái hơi nóng lan qua bàn tay, thưởng vị trà qua từng ngụm nhỏ canh môi, và khi nào trà nguội đi thì u cũng sẵn sàng rót thêm vào đó một chút ít trà nóng mà chẳng tính thêm tiền. Vị thơm, vị đắng dân dã, vị ngọt đầu đọng đầu lưỡi như đê mê trong cái run rẩy đông Hà Nội.

Không riêng gì người Hà Nội, du khách phương xa khi đặt chân đến chốn Kinh Kỳ đều thích thú với nét văn hóa bình dân độc đáo này. Người Sài Gòn yêu cái giản đơn mà nồng ấm của trà đá vỉa hè. Du khách nước ngoài thì ngạc nhiên pha lẫn thích thú khi bắt gặp những công chức complet cavat, giày tây đủ bộ vẫn ngồi tán chuyện say sưa bên cốc trà đá nơi phố phường tấp nập.

Giản dị vậy thôi nhưng thói quen trà đá vỉa hè lại là nỗi nhớ, niềm thương của những người con xa Hà Nội và sự tò mò thôi thúc khám phá với những du khách đến với mảnh đất ngàn năm văn hiến này.

5 sự thật thú vị về trà đá vỉa hè

Thẻ:,

Nhắc đến trà đá vỉa hè, người ta nghĩ ngay đến Hà Nội, mặc dù Thái Nguyên mới là Vương Quốc của chè. Ai cũng tự nhận thấy ở hà Nội thứ dễ mua nhất có lẽ là trà đá. Quán trà đá mọc lên khắp nơi: trên đường lớn, sâu trong ngõ hẻm, trước cơ quan hay lọt thỏm giữa khu chợ đông đúc. Hơn nữa bất kể quán ăn nào, từ nhà hàng sang trọng hay bình dân, bạn vẫn thấy ly trà đá len lỏi đâu đó.

Trà đá vỉa hè quen thuộc đến mức, ca sĩ Đinh Mạnh Ninh đã sáng tác nguyên bài hát về trà đá vỉa hè. Nghe bài hát ta như cảm nhận hết cái không khí của các quán trà đá vỉa hè tại Hà Nội. Người ta có thể uống trà đá bất chấp thời tiết xuân hạ thu đông, bất chấp địa điểm: từ quán sang trọng đến các quán cóc ven đường. Nhưng ít ai để ý trà đá cũng có những có những nét riêng, những sự thật thú vị  của nó:

  1. Thực khách các quán trà đá vỉa hè rất đa dạng: từ nhân viên văn phòng đến bác lao công, từ người trẻ cho đến các ông cụ, bà lão tóc bạc phơ. Đi uống trà đá, người ta có thể ăn mặc đủ kiểu. Dù phấn son chải chuốt hay khi quần đùi, áo cộc, chân đi dép tổ ong, mồ hôi nhễ nhại vẫn có thể ra quán, ung dung gọi một ly trà đá.
Thực khách quán trà đá vỉa hè rất đa dạng
Thực khách quán trà đá vỉa hè rất đa dạng

Hà Nội vội vã nhưng bên ly trà đá, hình như nhịp sống thoáng chậm lại. Người bận việc mệt quá, khát quá cũng tấp xe lên vỉa hè , ngồi uống cạn một ly trà đá. Những người rảnh hay chờ đợi ai đó, trà đá là sự lựa chọn lý tưởng ngồi tâm sự chờ đợi.

  1. Bên ly trà đá vỉa hè người ta kể về đủ chuyện. Nào chuyện mẹ chồng nàng dâu, vợ chồng cãi nhau buổi sáng, chuyện yêu đương hay công việc cơ quan. Giữa phố xá người qua kẻ lại, họ kể rành rọt, kể to như chẳng sợ ai nghe thấy. Hết chuyện vụn vặt, họ lại kể đến những chuyện Quốc gia đại sự. Những giây phút ngồi với cốc trà đá, họ như quên hết những bộn bề cuộc sống, hoặc giả như có nhắc đến, cũng để long mình nhẹ nhàng hơn thôi.

    Bên ly trà đá người ta kể về đủ thứ chuyện
    Bên ly trà đá người ta kể về đủ thứ chuyện
  2. Người bán trà đá cũng đa dạng như thực khách của nó. Có thể là người trẻ tuổi chưa tìm được việc làm hay người lớn tuổi lúc về hưu rảnh rỗi. Có người bán như công việc mưu sinh tạm thời, cũng có những người xác định gắn bó lâu dài với nó như một nghề. Có những người bán để mưu sinh, cũng có những người lấy việc bán trà đá làm thú vui riêng cho mình. Cụ bà bán trà đá ở Ô Quan Chưởng là ví dụ. Bà đã ngoài 80 tuổi, bán nước đã chục năm. Bà tâm sự “ Nhà chẳng thiếu gì, nhưng cứ thích ngồi bán cho vui, nghe chuyện của thiên hạn”

    Cụ bán trà đá vỉa hè ở Ô Quan Chưởng
    Cụ bán trà đá vỉa hè ở Ô Quan Chưởng
  3. Tuy trà đá vỉa hè chỉ là thức uống bình dân giá rẻ nhưng nó có thể mang lại người bán nguồn lợi nhuận “ khủng”. Việc đầu tư cho quán trà đá không nhiều: chỉ cần có địa điểm đông người qua lại, thêm năm ba cái ghế nhựa, thậm chí vài viên gạch bọc giấy là đã có thể làm giàu được từ quán trà đá vỉa hè. Người bán cũng không phải thuê địa điểm, hoặc có thì rất hiểm, trừ những quán có quy mô lớn.

    lợi nhuận từ mỗi cốc trà đá có thể từ 1.500 đồng đến 4.500 đồng
    lợi nhuận từ mỗi cốc trà đá có thể từ 1.500 đồng đến 4.500 đồng
Trà đá vỉa hè có thể mang lại lợi nhuận KHỦNG
Trà đá vỉa hè có thể mang lại lợi nhuận KHỦNG

Thu nhập của những quán trà đá có thể lên đến cả chục triệu một tháng hoặc hơn thế nữa. Thử làm một phép tính đơn giản ta có thể dễ dàng biết được. Giá trà đá vỉa hè Hà Nội hiện nay phổ biến ở mức 2.000-3.000 đồng / cốc, một vài quán đắt hơn thì 5.000 đồng/ cốc. Theo một chủ quán trà đá vỉa hè hồ Tây, chi phí cho mỗi cốc trà ( gồm nước, chè và đá) chỉ chưa đến 500 đồng. Như vậy với mỗi cốc trà được bán ra, người bán lãi ít nhất 1.500 đồng và nhiều nhất có thể lên đến 4.500 đồng. Chủ quán này cũng cho hay : “ Năm nào cũng vậy, cứ đến mùa hè là khách nườm nượp, nhân viên phải tăng lên mà có khi chạy không xuể. Trung bình mỗi tối có đến cả 300 khách, thậm chí có nhiều khách vào sau còn không có chỗ mà ngồi. Với lượng khách như thế, quán nhỏ một ngày cũng phải làm giàu đến 1 triệu đồng, quán lớn thì có khi gấp đôi, gấp ba”

Ngoài trà đá, chủ quán còn bán thêm hướng dương, kẹo lạc, kẹo cao su, các đồ uống khác… và có thể thu thêm tiền lãi từ các mặt hàng này.

Như vậy, trừ vốn đầu tư ban đầu ( chỉ từ 2-3 triệu đồng) mỗi người chủ quán trà đá vỉa hè có thể có thu nhập lên đến 30 triệu đồng/ tháng – một con số đáng kinh ngạc và là mức lương thuộc hàng “ khủng” mà rất nhiều người làm nghề khác mơ ước

  1. Quán bán trà đá kiêm giao dịch bất động sản. Chuyện này nghe khó tin nhưng lại có thật. Nhiều chủ quán trà đá vỉa hè có thể kiếm được tiền tỷ từ việc giao dịch mua bán đất đai cũng tại quán trà đá của mình. Chỉ ngồi quán bán trà đá gần khu vực Đại Học Y Hà Nội ( Tôn Thất Tùng – Đống Đa) được hơn 2 năm nhưng vợ chồng anh Nguyễn Văn Lực đã tự làm giàu mua nhà Hà Nội và cuối năm nay còn định mua ô tô. Anh tiết lộ có tháng đút túi ngót nghét 50 triệu đồng.

Trước kia quán trà đá của anh dần trở thành nơi tụ tập, truyện trò của rất nhiều người, chuyện làng trên xóm dưới anh đều biết hết. Ai muốn bán nhà, người nào muốn cho thuê phòng trọ… anh chủ động dẫn khách vào giới thiệu. Nhờ đó mà một thời gian sau, nhiều người tự ra quán trà đá của anh chị ký gửi nhà đất khi muốn bán.

Dẫn khách vào thuê trọ chỉ được 100.000 – 200.000 nhưng dẫn mối vào mua nhà đất mà thành công thì tiền chủ nhà trả lên tới cả chục triệu. Như tháng 12/2014, anh liên tục gặp hên, dẫn khách vào xem đất mua nhà mà mối nào cũng ưng ý đặt tiền luôn. Tháng đó anh chị đút túi ngót nghét 500 triệu đồng.

Chị Nguyễn Thị Cúc – Bán trà đá tại khu Linh Đàm, khoe: “ Quán trà đá của tôi bé tí, tạm bợ thế thôi nhưng ối giao dịch nhà đất có tiếng diễn ra ở đây đấy”.

Theo lời chị Cúc, hầu hết các quán vỉa hè, ngoài bán trà đá còn kiêm thêm nghề môi giới bất động sản. Như chị Cúc ngồi bán trà đá ở đây ngót nghét chục năm cũng là ngần ấy năm chị làm nghề môi giới bất động sản, tại quán này luôn.

Ở khu vực Hoàng Mai này, cứ nhà nào bán nhà, bán đất đều ra đây tìm chị để ký gửi, nhờ dẫn mối. bán được thì trả tiền hoa hồng theo thỏa thuận. Bởi vì việc đem ra sàn giao dịch vừa mất phí lại còn mất thêm tiền môi giới khá cao mà hiệu quả chưa chắc đã bằng ký gửi ở các quán trà đá, chị Cúc cho hay.

Chị cũng cho biết nhiều người gửi thông tin cả năm trời ở sàn giao dịch vẫn không bán được nhưng đem ra quán trà đá nhờ bán, chỉ 1, 2 tuần đã có khách xem hỏi mua. Có người ký gửi hôm trước hai hôm sau đã bán được nhà.

Chị Cúc cũng tiết lộ, ở Hà Nội, quán trà đá trong ngõ thì bán nhà đất trong ngõ, quán ngoài phố thì bán nhà đất ngoài phố, ở đâu có lãnh thổ ở đó. Theo đó , mỗi quán trà có một khu vực hoạt động riêng, không xâm phạm lẫn nhau,

( Nguồn : internet)